The Odyssey ra mắt đã tạo ra một cú nổ phòng vé trên khắp thế giới và sẽ thật thiếu sót nếu không trải nghiệm bộ phim ở rạp chiếu IMAX.
Mình ra rạp xem The Odyssey một ngày sau khi phim chính thức công chiếu tại Việt Nam. Tất nhiên là với định dạng IMAX.
Thú thật, mình đã mong chờ The Odyssey từ hơn một năm trước khi những thông tin đầu tiên về bộ phim công bố trên truyền thông. Mình luôn mong chờ xem phim của Christopher Nolan vì cái chất riêng khó nhầm lẫn của vị đạo diễn đại tài này. Chưa cần biết bộ phim kể về câu chuyện gì, danh tiếng của Nolan cũng đủ trở thành một sức hút cực lớn.
Mình siêu thích những bộ phim của Nolan bởi những ý tưởng và cách kể chuyện dị biệt. Có thể kể ra vài tựa phim đình đám như: Memento, Interstellar, Inception, Tenet và gần đây nhất là Oppenheimer. Tuy nhiên, cũng phải thú thật rằng, sau khi xem xong The Odyssey, mình rời rạp với cảm giác lấn cấn chứ không phải sự thỏa mãn như sau khi xem xong những tựa phim vừa nêu. Mình đã suy nghĩ nguồn cơn của cảm giác lấn cấn này và nhận ra đó là do bản chất câu chuyện gốc, sử thi Odyssey của Homer, chứ chứ hoàn toàn không nằm ở Christopher Nolan.
Bài viết này mình sẽ không bàn đến yếu tố hình ảnh của phim bởi vì nó quá đỉnh cao, chẳng một ngôn từ nào đủ hay để tán thưởng, khen ngợi. Mình chỉ chia sẻ về điều làm mình thấy lấn cấn với bộ phim này. Và tất nhiên sự lấn cấn này hoàn toàn có thể xuất phát từ việc mình đã hiểu sai dụng ý mà Nolan muốn truyền tải trong phim.
Tóm tắt nội dung phim The Odyssey
Nếu tham khảo qua một số nội dung truyền thông thì hẳn bạn cũng đã nắm được sơ lược nội dung câu chuyện trong phim The Odyssey này rồi.
Tác phẩm không tập trung vào trận chiến thành Troy như nhiều tác phẩm điện ảnh trước đó, mà dành phần lớn thời lượng kể về hành trình trở về nhà của Odysseus sau trận chiến. Thế nên phim đã loại bỏ luôn Achilles – nhân vật có vai trò quan trọng trong trận chiến thành Troy. Và cũng chẳng có những phân cảnh chiến tranh hoành tráng, mãn nhãn như phim Người hùng thành Troy (2004) có Brad Pitt tham gia.
Trên chuyến hải trình trở về quê nhà Ithaca, Odysseus cùng các thủy thủ đoàn của mình bị mất phương hướng rồi lưu lạc đến những vùng đất xa lạ nơi nhưng hiểm nguy, thử thách, tai họa đang chờ đón họ. Sau khi tai ương do thần linh giáng xuống cướp đi toàn bộ chiến binh của mình, Odysseus bị lạc trên đảo của nữ thần Calypso và bị giam cầm thêm 7 năm nữa. Để rồi đến khi trở về được với gia đình của mình, tổng thời gian Odysseus rời nhà đã gần 30 năm.
(*) Nếu bạn muốn tìm hiểu rõ hơn về nhân vật Odysseus thì có thể tham khảo TẠI ĐÂY.
Điều The Odyssey khiến mình lấn cấn
Con người không thể chống lại phán quyết của thần linh
Điều mình không thích nhất trong The Odyssey chính là thông điệp (mà có thể do mình đã hiểu sai) rằng vận mệnh con người vốn dĩ đã được thần linh an bài, chẳng thể thay đổi hay kháng cự.
Theo góc nhìn cá nhân của mình, thông điệp này phản ánh rõ nhất ở hình ảnh cuối phim, khi Odysseus bất chợt nhìn lên con ngựa gỗ do ông tạo ra và phát hiện ở phần dưới cổ ngựa có một lỗ hổng.
Xin nói một chút về câu chuyện con ngựa gỗ của Odysseus. Trong trận chiến thành Troy, quân đội Hy Lạp đã tiêu tốn 10 năm vẫy hãm nhưng vẫn không thể công phá nổi tòa thành kiến cố này. Odysseus đã nảy ra mưu kế đóng một con ngựa gỗ khổng lồ rồi đưa một lực lượng binh lính chui vào bên trong rồi bỏ lại bờ biển, còn quân đội Hy Lạp giả vờ rút lui. Quân đội thành Troy sau đó đã kéo con ngựa gỗ ấy vào thành. Đêm đến, binh lính Hy Lạp từ trong ngựa gỗ ùa ra đột kích và mở cổng thành đưa toàn bộ quân chủ lực vào hủy diệt thành Troy huyền thoại.
Trong phim, trước khi quyết định mang ngựa gỗ về thành Troy, quân đội thành Troy đã dùng kiếm và giáo đấm vào bên trong con ngựa. Nhưng vì không phát hiện dấu vết khả nghi nào nên mưu kế ngựa gỗ mới thành công lọt vào bên trong thành Troy. Và sau đó là một tắm máu, hủy diệt kinh hoàng dành cho quân đội và người dân thành Troy. Kí ức về tội ác kinh hoàng ấy đeo bám Odysseus nhiều năm sau, khi ông lênh đênh trên con thuyền trở về nhà.
Odysseus là con người mưu trí, khôn ngoan, luôn cố gắng kháng cự lại ý chỉ của thần linh. Ông tin rằng bằng trí thông minh, con người có thể chinh phục tất cả, sáng tạo tất cả, làm nên tất cả. Nhưng rồi, ở cái đêm thành Troy bị hủy diện, tình cờ nhìn lên con ngựa gỗ – sản phẩm trí tuệ của chính mình – ông bàng hoàng nhận rà một lỗ hổng trên con ngựa. Bộ phim kết thúc tại đây.
Theo cách hiểu của mình, lỗ hổng trên con ngựa gỗ biểu tượng cho sự an bài của thần linh mà con người không thể kháng cự. Chính thần linh đã an bài cho mưu kế xuất chúng của Odysseus thành công.
Nếu quân đội thành Troy phát hiện ra lỗ hổng đó, toàn bộ quân đội Hy Lạp trốn bên trong con ngựa gỗ sẽ thiệt mạng và thành Troy vẫn sẽ đứng vững trước sự bất lực của quân đội Hy Lạp. Và làm cách nào để một lực lượng quân đội tinh nhuệ của thành Troy lại để sót một lỗ hổng như vậy? Họ đã có ý thức kiểm tra con ngựa gỗ trước khi đưa vào thành vậy mà chẳng ai phát hiện ra vấn đề, cứ như thể tất cả đều bị che mắt vậy. Mình không nghĩ do sự ngu dốt của quân đội thành Troy mà do tất cả đã được thần linh an bài.
Phải chăng khoảnh khắc Odysseus thẫn thờ nhìn lên lỗ hổng trên cổ con ngựa gỗ khi thành Troy chìm trong biển lửa và cơn khát máu, ông đã hiểu ra tất cả? Rằng tất cả những gì ông phải trải qua, từ việc phải hành quân đến thành Troy, nghĩ ra mưu kế con ngựa gỗ, hủy diệt thành Troy,… và cả những tai ương gặp phải sau này, đều do thần linh sắp đặt. Vì Odysseus luôn cố gắng kháng cự thần linh nên ông phải trả giá cho hành vi báng bổ của mình?
Odysseus không xứng đáng là một anh hùng
Ở quan điểm cá nhân mình, hình tượng Odysseus không hẳn là một anh hùng.
Trong sử thi, đoàn thủy thủ của Odysseus bị lạc là do sai lầm của chính ông. Thay vì dong buồm đi thẳng về Ithaca, thỏa lòng mong mỏi của những tráng sĩ xa nhà, ông lại mơ mộng khám phá để rồi mất phương hướng, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn chịu cảnh lênh đênh 10 năm ròng rã trên biển, chịu hàng loạt tai họa do thần linh giáng xuống.
Sau liên tiếp những quyết định sai lầm, Odysseus mất hoàn toàn niềm tin của những binh lính từng cùng ông vào sinh ra tử. Nhưng cuối cùng, mọi hậu quả nặng nề nhất đó là cái chết thì lại ập đến những người tráng sĩ kia. Và nguyên nhân họ gặp nạn, được chuyển thành do dục vọng thấp hèn, do thiếu trí tuệ và sự sáng suốt, mà không nghe theo lời khuyên can của Odysseus. Ông sở dĩ có thể vượt qua được những tai họa vì đơn giản ông là người được thần linh lựa chọn để cảnh báo và là người sống sót cuối cùng của đoàn thủy thủ hùng hậu trở về từ Troy.
Với mình, đó là một sự bất công quá lớn. Tại sao những người binh lính trung thành kia phải chịu thiệt mạng, lại còn bị mang cái mác dục vọng thấp hèn, trong khi nguồn cơn từ đầu là do sai lầm đến từ vị chỉ huy của họ. Nếu Odysseus đi thẳng về Ithaca, tất cả họ đều đã trở về nhà, đoàn tụ với gia đình, tiếp tục cuộc sống bình yên trên hòn đảo nhỏ xinh đẹp. Và sẽ chẳng có ai phải đụng độ người khổng lồ Cyclop, bị nữ phù thủy Circe biến thành lợn, bị thần biển Poseidon trừng phạt,…
Odysseus không xứng đáng là người được hưởng hạnh phúc cuối cùng sau những sai lầm mà ông gây ra bởi do sự tự tin vào trí thông minh của bản thân. Và theo mình, ngạo mạn về mưu trí của bản thân thật ra lại chính là dấu hiệu của một kẻ vô minh, thiếu trí tuệ.
Kết lại: The Odyssey có lẽ là tác phẩm duy nhất mình không thích của Christopher Nolan. Sự không thích này hoàn toàn không đến từ Christopher Nolan, mà từ bản thân câu chuyện về nhân vật Odysseus mà thôi. Nếu chỉ xét về khía cạnh điện ảnh, The Odyssey là một siêu phẩm không phải bài cãi, chỉ là mình không thích câu chuyện mà Nolan lựa chọn làm chất liệu để tạo nên bộ phim.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này.
TP.HCM, 22/07/2026
