THẮNG VŨ

Cuối tháng 9/2014, mình nhận thông báo trúng tuyển đại học: Trường Đại học Tài chính – Marketing, khoa Tài chính – Ngân hàng, chuyên ngành Ngân hàng.  Lựa chọn này hoàn toàn theo nguyện vọng của gia đình. Nhiều người trong họ hàng mình đang làm việc trong ngân hàng nên gia đình hướng mình theo học ngành này để ra trường dễ xin việc. Mình đoán thế!

Thật ra Đại học Tài chính – Marketing chỉ là lựa chọn “tình thế” do mình thi trượt nguyện vọng duy nhất là Đại học Kinh tế TP.HCM.  Thật ra, mình muốn theo học Đại học Mỹ thuật nhưng không đủ dũng khí để dừng ôn tập Toán, Lý, Hóa theo mong muốn của gia đình để toàn tâm toàn ý luyện thi vẽ. Mình chọn trường Kinh tế vì đó là cái tên duy nhất mình có trong đầu. Buồn cười ở chỗ, đến tận lúc bước vào phòng thi tuyển sinh đại học, mình vẫn không biết Đại học Kinh tế TP.HCM nằm ở đâu.

Trở lại với chuyện học ở Đại học Tài chính – Marketing. Suốt 5 năm (mình phải học lại môn Xác suất thống kê) học tại đây mình không có nhiều kỷ niệm. Hứng thú với việc học gần như không có. Mình học chỉ để có điểm số cao, hy vọng giành được học bổng (nhưng chẳng học kỳ nào mình nhận được cả). Mình hoàn toàn không định hình sẽ sử dụng những kiến thức học được trong công việc sau khi ra trường như thế nào.

Chán học, mình tham gia câu lạc bộ, hoạt động phong trào nhiều hơn. Đến năm 3, mình gia nhập nhóm truyền thông của khoa, vị trí content writer. Mình không giỏi văn nhưng đọc và viết khá nhiều nên cho rằng team content phù hợp nhất với mình.

Thời gian hoạt động trong team, mình được viết nhiều loại nội dung như bài đăng fanpage, kịch bản phim ngắn, slogan cho các hoạt động… Tất nhiên, viết lách ở cấp độ này chưa đòi hỏi nhiều kỹ năng và cũng không giúp mình tạo ra thu nhập nhưng trải nghiệm này cho mình một nền tảng để theo đuổi con đường viết lách sau này.

Không được đào tạo chính quy. Không có nền tảng kiến thức. Không kinh nghiệm. Không có kỹ năng viết chuyên nghiệp. Thứ mình điền vào CV phỏng vấn chỉ là trải nghiệm 2 năm hoạt động trong Ban Nội dung của câu lạc bộ truyền thông khoa và sự ham mê viết lách. Tự biết bản thân là “kẻ ngoại đạo” nên khi tìm việc, 2 tiêu chí mình đặt lên hàng đầu là: Không yêu cầu bằng cấp và kinh nghiệm.

Công việc viết lách đầu tiên của mình là làm content writer (người viết nội dung) cho một công ty chuyên về phát triển nội dung cho website doanh nghiệp. Đối tượng khách hàng của công ty là các doanh nhỏ đến siêu nhỏ với những website hoàn toàn không có định hướng về nội dung, không có quy chuẩn về cách trình bày nội dung, không yêu cầu tỉ mỉ ở khâu biên tập nội dung và phần lớn nội dung theo kiểu “ai cũng viết được chỉ là không có thời gian ngồi viết”.

Do đó, dù danh nghĩa là content writer nhưng mình nghĩ cụm từ “content copy paster” sẽ mô tả đúng nhất tính chất công việc của mình. Mỗi ngày mình phải tạo ra ít nhất 20 bài viết nên dễ hiểu khi 90%-100% nội dung là sao chép từ nhiều nguồn khác nhau, rồi “xào nấu” lại hoặc chỉnh sửa đôi chút. Mặc dù cố gắng tự viết thời gian đầu nhưng áp lực phải đạt KPI khiến mình bắt đầu “hòa tan” và chuyển hẳn sang copy-paste.

Mình làm công việc này đâu đó tầm 7 tháng thì xin nghỉ. Hôm nộp đơn thôi việc, mình đã nói như này với anh giám đốc công ty:

Em muốn được viết những nội dung sáng tạo, muốn sản xuất ra những nội dung chất lượng chứ không chăm chăm vào số lượng bài viết như hiện giờ.

Dù rằng anh có hứa hẹn tương lai sẽ cố gắng phát triển công ty theo định hướng này nhưng mình không nghĩ tham vọng của anh sẽ thành hiện thực. Dừng lại là quyết định đúng đắn mình đưa ra thời điểm đó. Mình tin chắc như vậy!. Vì nếu tiếp mình sợ rằng mình sẽ sẽ quên mục tiêu ban đầu mất.

Mình tiếp tục chặng đường viết với vị trí Content SEO. SEO là thuật ngữ lạ lẫm với mình khi đó nhưng mình không nghĩ nhiều, cái gì chưa biết có thể học, miễn là được viết.

Công việc content SEO cho phép mình được viết một cách đúng nghĩa dù không cần nhiều sáng tạo, thậm chí khá nhàm chán. Nhưng khi ấy với mình vậy là đủ. Ngoài ra, thi thoảng mình còn viết PR báo chí khi có yêu cầu. Chỉ được đăng trên các đầu báo điện tử ít tên tuổi nên nhìn chung khâu kiểm duyệt ngôn từ, văn phong không quá gắt gao nhưng mình vẫn vui khi được khen “Không ngờ em viết tốt quá!” Tuy nhiên, bản thân mình tự nhìn nhận kỹ năng viết của mình vẫn chưa thể gọi là tốt được.

Hành trình nào rồi cũng phải kết thúc. Hơn 1 năm sau, đúng thời điểm cả TP.HCM phong thỏa bởi dịch COVID-19, mình quyết định xin nghỉ để tìm một công việc viết lách đòi hỏi tính sáng tạo và kỹ năng cao hơn.

Mình lựa chọn gửi hồ sơ ứng tuyển vào các bài tuyển dụng có từ khóa “copywriter” – công việc viết mình luôn muốn làm. Có lựa chọn đúng đắn cũng có quyết định sai lầm. Điều quan trọng mình đã thực sự được viết sáng tạo, viết những nội dung mới mẻ.

Quyết định này đưa mình tìm được những nơi mới mẻ, từ agency truyền thông, đơn vị quảng cáo của một trang tin nổi tiếng, đến bộ phận truyền thông của một doanh nghiệp tên tuổi. Đi qua mỗi nơi, mình đều học hỏi thêm những điều mới mẻ liên quan đến viết lách.

Nhìn lại, mình đã gắn bó với nghề viết hơn 4 năm.Quãng thời gian không dài nhưng đã giúp mình tích lũy được nhiều trải nghiệm, kinh nghiệm thú vị. Cũng có một số sản phẩm viết nhất định. Tốt có mà dở tệ cũng có. Mức thu nhập cũng gia tăng nhiều lần, dù không cao ngất ngưởng nhưng cũng xứng đáng để một cây viết tay ngang như mình tự hào vì đã kiên định trên hành trình này. 

Đôi lúc mình cũng tự hỏi nếu chọn trở thành một anh nhân viên ngân hàng thì mình sẽ ra sao?  Và cũng không ít lần mình hoài nghi về năng lực bản thân.

Liệu mình có đang đi nhầm đường? Mình có thực sự thích viết? Kỹ năng viết của mình có tốt hơn? 

Nhưng mình biết ơn bản thân đã chọn tiếp tục tiến về phía trước mà không quay đầu nhìn lại bởi vốn dĩ mình không còn đường lui. Nếu quay đầu, mình sẽ rơi xuống vực thẳm.