Khế ước bán dâu không hẳn là tác phẩm điện ảnh kinh dị xuất sắc, câu chuyện không mới, song phim sở hữu nét khác biệt ở mặt hình ảnh từ xây dựng bối cảnh, phục trang, giúp người xem biết thêm những nét văn hóa tâm linh độc đáo của Việt Nam nhiều thế kỷ trước.
Cảnh báo có spoil nội dung phim!
Chuyện gì xảy ra trong Khế ước bán dâu?
Được chuyển thể từ tiểu thuyết tâm linh kinh dị cùng tên của nữ nhà văn Thục Linh, Khế ước bán dâu đưa người xem trở về một trong những giai đoạn phức tạp và đầy rối ren trong lịch sử đất nước Việt Nam: thời Lê Trung hưng. Đây là giai đoạn gắn liền với những sự kiện lịch sử quen thuộc như Nam Bắc triều, Vua Lê Chúa Trịnh, Trịnh-Nguyễn phân tranh, phong trào Tây Sơn,…
Một thời kỳ binh đao loạn lạc ắt sinh ra nhiều thứ ma quỷ, tà linh tác quái trong cõi người.
Tại đất Kinh Bắc có gia tộc nhà họ Vũ vô cùng giàu có. Gia tộc này thờ phụng một gốc cây thần nghìn năm tuổi gọi là Mộc Thần.
Theo thông lệ, những nàng dâu gả về nhà họ Vũ đều phải đến đọc lời thế ước trước bàn thờ Mộc Thần để được thần che chở, phù hộ cho con đàn cháu đống, thịnh vượng dài lâu.
Nhài, nàng dâu trẻ từ phương Nam xa xôi, được gả về làm dâu của thiếu gia nhà họ Vũ, Vũ Thế Định, vốn từng có một đời vợ.
Ngay sau đêm tân hôn, hàng loạt sự kiện quỷ dị liên tiếp xảy đến với cô: Người phụ nữ bí ẩn trong bức tranh của chồng, con quỷ vác thân cây lởn vởn ở phòng mẹ chồng, cái chết thảm khốc của cô hầu của Nhài,… vượt sức chịu đựng của nàng dâu trẻ, khiến cô sảy thai. Đứa con xấu số của cô bị một người đàn bà mặt quỷ mang đi.
Để nhanh chóng có thể mang thai, sinh cho nhà họ Vũ con trai, Nhài sử dụng phương thuốc bí truyền rợn người do chị dâu mách nước: ăn sâu trùng và uống thuốc pha từ bột cạo từ Mộc Thần.
Từ đây, ngày càng nhiều biến cố kinh dị xảy đến với cô, vén màn bí mật về một khế ước bằng máu với một loài ngạ quỷ khát máu có tên Mộc Tâm Quỷ. Để nhận được sự phù hộ về tiền tài, trưởng gia tộc họ Vũ đã giao kèo với quỷ dữ.
Mỗi ngày trăng tròn hiến tế cho quỷ máu người và tàn độc hơn, là chính những thai nhi do những con dâu nhà họ Vũ mang trong bụng. Đây là nguyên nhân gia tộc họ Vũ mãi chưa có cháu nối dõi, cái chết của người vợ cũ của Vũ Thế Định, sự mất tích của người anh trưởng, và cái chết yểu của đứa con đầu lòng của Nhài.
Để ngăn chặn thảm kịch quỷ dị tiếp diễn trong gia tộc, Vũ Thế Định kêu gọi người em cùng cha khác mẹ, Vũ Thế Giang, đang ẩn thân tu luyện, trở về trợ giúp. Tuy nhiên, khi Vũ Thế Giang chưa kịp trở về, Mộc Tâm Quỷ đã giết chết Vũ Thế Định và bắt giữ Nhài để phục vụ cho âm mưu chiếm đoạt thân xác, điều khiển Nhài ăn thịt chính con của mình, khi ấy con quỷ sẽ đạt sức mạnh tối thượng, biến cõi người thành cõi ngạ quỷ.
Không để Mộc Tâm Quỷ thực hiện mưu đồ này, Vũ Thế Giang âm thầm thực hiện kế hoạch trục xuất con quỷ.
Lễ trừ tà được thực hiện ngay trong tang lễ của Vũ Thế Định. Một màn chiến đấu với ác quỷ mãn nhãn diễn ra. Hai phe chính và tà giằng co đầy gay cấn. Trước sức mạnh khổng lồ của Mộc Tâm Quỷ, nghi lễ trừ tà tưởng chừng đã thành công lại rẽ đến một bước ngoặt không ngờ.
Chắc hẳn khi trông thấy thầy trừ tà với viết đầy chữ Hán trên người, người xem sẽ liên tưởng ngay đến hình ảnh đặc trưng trong bộ phim Exhuma (Quật mộ trùng ma) của Hàn Quốc. Tuy nhiên trong thực tế, chất liệu phim được nghiên cứu và lấy cảm hứng từ lễ trừ ma có thật thời Hậu Lê. Tất nhiên, Việt Nam và Hàn Quốc đều có một thời gian dài chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hóa phương Bắc, nên việc có sự tương đồng như là hoàn toàn dễ hiểu.
Đánh giá phim
Nhìn chung, Khế ước bán dâu có những điểm làm rất tốt và cũng tồn tại những điểm chưa trọn vẹn.
Điểm ấn tượng
Hình ảnh
Khế ước bán dâu làm rất tốt về mặt tạo hình, xây dựng bối cảnh và đặc biệt là phục trang.
Lựa chọn làm phim lấy bối cảnh xã hội Việt Nam dưới thời Hậu Lê, một giai đoạn lịch sử quá xa xôi, là một thử thách rất lớn khi xây dựng bối cảnh và thiết kế phục trang. Bởi nguồn tư liệu tham khảo đáng tin cậy không quá nhiều như thời Nguyễn, bối cảnh thường được lựa chọn cho dòng phim cổ trang Việt Nam.
Nếu từng nghiên cứu cuốn sách Ngàn năm áo mũ (tác giả Trần Quang Đức), hẳn khán giả sẽ phải công nhận ê kíp làm phim đã tái hiện khá trọn vẹn hệ thống trang phục đặc trưng dưới thời Hậu Lê, từ áo quần, hài, mũ,… của giới phú hộ, người hầu, tăng ni…
Ngay cả tục nhuộm răng đen, để tóc dài, hát ca trù, tư tưởng coi khinh nghề hát xướng, hút thuốc lào, gia nô đi chân đất,… cũng được tái hiện đầy đủ, giúp người xem phần nào mường tượng lối sinh hoạt của người Việt dưới thời Lê.
Yếu tố kinh dị
Khế ước bán dâu dẫn dắt người xem vào một thế giới đầy u ám với bối cảnh thiếu ánh sáng, khung cảnh âm u của chốn rừng thiêng nước độc, những màn hù dọa rợn tóc gáy nhưng được phân bố phù hợp với nhịp câu chuyện chứ không lạm dụng.
Yếu tố body horror cũng được làm vừa đủ để mang lại cảm giác rùng rợn, thay vì mắc ói vì quá nhiều máu me.
Điểm chưa trọn vẹn
Nhịp phim chậm
Cách kể chuyện khá chậm khiến câu chuyện có cảm giác lê thê là điều khiến mình khá tiếc nuôi cho Khế ước bán dâu. Có lẽ do được chuyển thể từ một tác phẩm văn học nên không thể tránh khỏi điều này bởi điện ảnh là câu chuyện gói gọn trong 90-120 phút, không có nhiều không gian kể chuyện như tiểu thuyết.
Nhân vật thiếu tính liên kết
Điều kỳ lạ trong Khế ước bán dâu đó là nhân vật giải quyết vấn đề cho toàn bộ tấn bi kịch của nhà họ Vũ chỉ xuất hiện ở nửa sau của bộ phim. Điều này khiến vai trò của những nhân vật xuất hiện từ đầu, nhất là Vũ Thế Định bị mờ nhạt và trở nên thiếu liên kết với câu chuyện.
Câu chuyện phía sau của các nhân vật thiếu chiều sâu cũng là thiếu sót đáng tiếc của bộ phim.
Người xem chỉ được biết Nhài, một cô gái từ phương Nam xa xôi, được gả về gia tộc nhà họ Vũ, mà không phác qua tại sao nhà họ Vũ phải tìm một cô dâu ở phương xa như vậy. Theo mình nghĩ, phương Nam, dưới thời Lê Trung hưng, có khả năng chính là vùng lãnh thổ được Chúa Tiên Nguyễn Hoàng khai phá (hay xứ Đàng Trong), tạo nên thế rạch đôi sơn hà tại sông Gianh giữa Chúa Trịnh và Chúa Nguyễn. Do đó, việc cưới một cô gái từ phương Nam trong bối cảnh lịch sử như vậy khó hơn việc tìm một cô gái với hoàn cảnh tương tự tại Đàng Ngoài.
Ngoài ra, xuyên suốt bộ phim, sợi dây liên kết giữa Vũ Thế Định và Nhài rất mờ nhạt, gần như lạnh nhạt. Điều này khiến sự thay đổi thái độ sang quyết liệt phải bảo vệ vợ con bằng mọi giá không đủ mạnh và thuyết phục. Hay nói cách khác, mình không tin vào tình cảm mãnh liệt của người chồng dành cho vợ thể hiện trong con người Vũ Thế Giang – một cậu ấm vốn đang chìm đắm trong những kí ức với người vợ cũ Lê Đoan.
Phim cũng chưa giải thích câu chuyện phía sau sự ẩn thân tu luyện của Vũ Thế Giang, mối quan hệ giữa các thiếu gia trong gia tộc nhà họ Vũ, sự trung thành đến mức khó hiểu của bà quản gia với người chủ nhân mất hết nhân tính,…
Những dấu chấm hỏi này phần nào khiến các tuyến nhân vật trong phim thiếu đi sự liên kết và khó lấy được sự đồng cảm của khán giả. Nhất là nhân vật Nhài, dù trải qua rất nhiều bi kịch nhưng mình lại chưa thấy được điểm chạm để khiến mình cảm thương nhân vật này.
Phản diện còn khá yếu
Mộc Tâm Quỷ được giới thiệu là một con quỷ có sức mạnh có thể tháo túng cõi người, có thể tự do đột lốt con người để gieo rắc nỗi sợ hãi và gây hại cho con người. Con quỷ được sự trợ giúp của chủ gia tộc họ Vũ mất hết nhân tính, bất chấp tất cả để có được vinh hoa phú quý. Nói tóm lại, cái ác được một cái ác khác hỗ trợ.
Thế nhưng, dù màn trừ tà trong phim khá mãn nhãn với màn chiến đấu chống lại con quỷ, nhưng lại không khiến mình cảm thấy Mộc Tâm Quỷ thực sự có sức mạnh như thiết lập ban đầu. Và rằng, chỉ cần đoàn trừ tà toát mồ hôi một chút là có thể tiêu diệt con quỷ này.
Theo mình, lý do đến từ việc phim không có nhịp phim “All is lost” – tức thời điểm nhân vật chính bị đẩy vào tình thế tuyệt vọng cùng cực, gần như mất hết hy vọng để rồi tìm ra tia sáng le lói phía cuối con đường một cách ngoạn mục.
Nguyên nhân đến từ việc bộ phim chưa xác định đâu là nhân vật chính và tập trung vào hành trình của nhân vật trong xuyên suốt câu chuyện. Chính vì không xác định được nhân vật chính, không thấy được hành trình của nhân vật chính, nên không thấy được quá trình họ vật lộn, trải qua thử thách đến tuyệt vọng để đạt được mục tiêu của mình.
Điều này vừa khiến màn chiến đấu với Mộc Tâm Quỷ thiếu sự hấp dẫn và hồi hộp, cũng khiến khán giả thiếu đi sự đồng cảm cho nhân vật Nhài, như đã nêu ở trên.
Kết lại
Nhìn chung, Khế ước bán dâu mang lại một gam màu mới cho dòng phim kinh dị Việt Nam khi đưa người xem trở về một giai đoạn lịch sử xa xôi để khám phá phần nào nét văn hóa tín ngưỡng, tâm linh độc đáo của người Việt hàng trăm năm trước.
Phim gây ấn tượng mạnh cả về khâu tạo hình, xây dựng bối cảnh, thiết kế phục trang và yếu tố kinh dị. Tuy nhiên, việc xây dựng nhân vật lẫn xây dựng nhịp phim lại trở thành yếu tố khiến phim chưa thể trọn vẹn.
Dẫu sao, mình hy vọng bộ phim được khán giả đón nhận để có nhiều hơn nữa nhưng sản phẩm chỉn chu về lịch sử cho chúng ta thưởng thức.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết dài này.
TP.HCM, 14/09/2025
Xin chào, mình là Thắng Vũ – người chấp bút cho những bài blog bạn đang đọc. Cảm ơn bạn đã đọc “Nhật ký” của mình dù ngoài kia có hàng tỉ blog thú vị khác. Mình sẽ rất vui nếu bạn thích những dòng nhật ký này đấy!