Ra rạp xem Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh từ những suất chiếu đầu tiên nhưng mãi đến bây giờ mình mới viết gì đó cảm nhận về phim, khi kết quả đã ngã ngũ và bộ phim cầm chắc thất bại phòng vé.
Cá nhân mình mong chờ ra rạp xem Hộ Linh Tráng Sĩ từ tận một năm trước khi phong phanh về dự án phim. Khi phim đoạn phim giới thiệu, mình không xem, đếm từng ngày để được thưởng thức bộ phim mình chờ đợi quá lâu. Để rồi…
THẤT VỌNG!
Một bộ phim được chuẩn bị kỹ lưỡng trong nhiều thời gian như vậy nhưng cuối cùng những ấn tượng đọng lại của mình chỉ là lần mình bật cười trong phân cảnh các tráng sĩ nâng ly rượu độc và bắt đầu… hát. Một phân cảnh đáng lẽ phải lấy đi những giọt nước mắt cảm động thì lại tạo ra một trận cười vì ngao ngán.
Có lẽ phim được dành nhiều tâm sức cho khâu bối cảnh, trang phục, võ thuật… nói chung là những yếu tố liên quan đến thị giác mà bỏ quên đi một điều cốt lõi: CÂU CHUYỆN.
Mình là một người ham mê tìm hiểu lịch sử nước nhà nên trước khi xem phim mình trộm nghĩ kiến thức hạn hẹp của mình đủ để hiểu câu chuyện trong phim, qua đó trải nghiệm xem phim sẽ liền mạch hơn. Nhưng mình đã lầm, mình chẳng hiểu phim đang cố gắng kể câu chuyện gì. Một câu chuyện rời rạc kể về những nhân vật mờ nhạt khoác lên lớp phông nền xa hoa, lộng lẫy.
Câu chuyện trong phim tẻ nhạt đến nỗi bỏ qua hoàn toàn những yếu tố logic cơ bản mà bất kỳ ai cũng có thể nắm được.
Lấy ví dụ, phân cảnh bắt giữ Đỗ Thích – tên thích khách dám cả gan ra tay giết vua giữa hoàng cung. Với thân thế khủng như vậy của Đỗ Thích thì theo logic thông thường nhất thì hắn phải được giam giữ trong ngục cấm, canh chừng cảnh mật, chỉ có những người đứng đầu mới có thể gặp hắn. Một tên thái giám nhỏ bé lấy đâu ra cái gan giết cả vua hiện tại lẫn vua tương lai? Phải có một thể lực ngầm đứng đằng sau giựt dây và Đỗ Thích là đầu mối để truy ra thế lực ngầm này. Rõ ràng người bình thường đều hiểu rõ điều này, ấy vậy mà những nhân vật cộm cán trong triều đình Đại Cồ Việt lại không đủ sáng suốt để hiểu cái đạo lý cơ bản này. Họ bảo vệ đầu mối duy nhất để điều tra thế lực ngầm đứng đằng sau bằng cách cho hắn ra đứng giữa thanh thiên bạch nhật như thể họ sợ không ai tìm thấy được hắn để giết vậy. Hời hợt được mức độ một tên thái giám thoải mái lao vào đâm chết Đỗ Thích diệt khẩu như chống không người. Còn 2 ông Tả Hữu tướng quân, những người có thể gọi là chiến tướng dũng mạnh của vua Đinh, lại đứng như bức tượng cho đẹp đội hình. Hóa ra một vương triều có bản lĩnh dẹp 12 sứ quân, dám xứng Đế khiến Đại Tống e sợ lại được gầy dựng bởi những vị tướng quân ngáo ngơ đến mức này. Có tội lỗi với ông cha không cơ chứ.
Và thậm chí còn phải đặt thêm dấu chấm hỏi lớn đó là, chính tên thái giám đó lại được có mặt trong hàng ngũ 7 tráng sĩ lãnh trọng trách phò linh cữu của Đinh Tiên Hoàng Đế. Khán giả đã đoán được phản diện ngay từ khoảnh khắc đó nhưng có vẻ như 6 vị tráng sĩ tài năng xuất chúng còn lại lại không đủ thông minh để đoán ra. Đến nỗi về sau bị tên thái giám suýt giết sạch.
Hay như phân cảnh về chiếc hộp cất giấu thông tin tuyệt mật của vương triều nhưng lại được đặt ở một vị trí hớ hênh là trong ngăn kéo, thậm chí còn chẳng buồn khóa, ai mở ra cũng lấy được. Sau đó, nhân vật tướng quân do Johnny Trí Nguyễn thủ vai cầm cái hộp rồi nói oang oang cho bàn dân thiên hạ nghe thấy rồi khẳng định chắc nịch ai mà biết sẽ bị giết chết. Tất nhiên, chẳng có cái chết nào cả vì một lý do rất đơn giản…phân cảnh này trong kịch bản không có ai chết cả.
Những dấu chấm hỏi còn xuất hiện ở trong việc xây dựng 2 nhân vật chính. An Nhiên khao khát trở thành chiến binh, lao vào nhiệm vụ hiểm nguy để tìm cách giải cứu cha và thay cha phò linh cữu vua. Để rồi thật bất ngờ, suýt nữa cô quên luôn cha mình chưa rõ sống chết vì mải tình tứ với Nguyên Phong. Có lẽ mục tiêu trở thành chiến binh của cô chỉ là ước mơ của một người được sống trong cảnh thái bình chứ chẳng phải lý tưởng của một tráng sĩ thực thụ.
Nguyên Phong cũng là một nhân vật kỳ cục trong phim. Nguyên Phong hoàn toàn không có trong danh sách 7 tráng sĩ. Nguyên nhân anh ta tham gia vào nhiệm vụ mang tính quốc gia này để đòi lại sợi dây chuyền mà An Nhiên vô tình giựt mất hồi đầu phim. Thú vị ở chỗ, thay vì trả sợi dây chuyền cho xong chuyện thì chẳng hiểu một động lực nào thúc đẩy An Nhiên cứ giữ khư khư bên mình, năm lần bảy lượt không chịu trả cho Nguyên Phong, dù sợi dây chuyền chẳng có ý nghĩa gì với cô. Cứ như thể người xây dựng kịch bản phim không tìm ra nổi một động cơ chính đáng nào để kéo Nguyên Phong vào hành trình nên mới phải tìm cách “câu giờ” với sợi dây chuyền.
Giờ nói đến bản thân nhân vật Nguyên Phong. Ban đầu, Nguyên Phong là một chàng thanh niên năng động, nghịch ngợm nhưng nhìn chung là lương thiện, tốt bụng, giúp đỡ mọi người, chưa bao giờ làm hại ai. Nhưng khi bước chân vào nhiệm vụ, đột nhiên Nguyên Phong hóa thân thành sát thần, giết người không gớm tay, không chớp mắt như thể đó là bản năng của anh vậy. Kỹ năng nhất kích tất sát của Nguyên Phong thậm chí mình thấy còn vượt trội hơn cả 2 vị Tả Hữu tướng quân luôn. Có lẽ võ công cái thế của Nguyên Phong là do chính người viết kịch bản dạy cho nên anh mới có thể lĩnh hội tinh hoa võ học nhanh đến vậy. Ai cũng hiểu để từ một con người lương thiện chuyển hóa thành một người sẵn sàng hạ thủ vô tình, phải cần một chặng đường chuyển hóa trong ý thức. Nhưng Nguyên Phong lại khác, anh thích thì anh trở thành cao thủ võ học tung hoành chiến trường thôi chứ chẳng cần học hành gì mấy.
Đó chỉ là một vài ví dụ trong một câu chuyện đầy dấu chấm hỏi về tính logic cơ bản mà một con người bình thường đều có thể hiểu được.
Bản chất của từ tráng sĩ là những người khí khái hơn người, có lý tưởng, có hoài bão, sẵn sàng xả thân vì việc nghĩa, mà nói chung thường là nam nhi trai tráng. Nhưng 7 tráng sĩ trong Hộ Linh Tráng Sĩ gồm những ai: 2 vị tướng quân lực chiến chỉ được thể hiện qua miệng, 2 ông lão già nua chậm chạp như chỉ chờ giặc tới đâm chết, 1 tên thái giám, 1 cô gái với hoài bão làm chiến binh, 1 chàng trai bị cô gái kéo theo làm tráng sĩ. Có lẽ thời Đại Cồ Việt, một triều đại sinh ra từ chinh chiến, trận mạc lại đột ngột thiếu tráng sĩ đúng vào thời điểm Đinh Tiên Hoàng Đế băng hà, đến nỗi phải giao nhiệm vụ tuyệt mật của quốc gia (mà như phim nói có thể ảnh hưởng đến con cháu ngàn năm sau) cho những con người này: thiếu trí tuệ, thiếu võ lực mà chỉ thấy khua môi múa mép, gầm gừ những câu văn sáo rỗng.
Thiết nghĩ làm phim lịch sử để khơi gợi trong người xem trí tò mò về lịch sử nước nhà để rồi sau khi rời rạp họ đi tìm hiểu về nguồn cội và tự hào về ông cha. Chứ không phải bản thân câu chuyện phim không thể làm khán giả hiểu rồi lại đi phê phán khán giả không hiểu lịch sử nên không hiểu phim.
Mình nhớ sau khi xem Mưa Đỏ, liên tục nhiều ngày mình đã tìm hiểu tư liệu về trận chiến Thành cổ Quảng Trị dù trước đó chỉ nghe qua lời kể về mùa hè đỏ lửa thôi. Tại sao ư, vì Mưa Đỏ đã gieo trong lòng mình khao khát tìm đọc lại những trang sử hào hùng đó, để hiểu rằng, trên phim chỉ là 1 phần rất nhỏ của toàn bộ sự khốc liệt mà những người lính bảo vệ thành cổ hứng chịu. Mình thực sự tự hào vì trang sử đó.
Ngược lại, với Hộ Linh Tráng Sĩ, mình có kiến thức sẵn, mình biết về tích 7 tráng sĩ hộ giá linh cữu vua Đinh từ trước, nhưng bằng cách thiên tài nào đó, người kể câu chuyện phim khiến minh hoài nghi những gì mình biết vì mình chẳng hiểu phim đang kể cái gì.
Khi câu chuyện không thỏa mãn cảm xúc, tất nhiên khán giả sẽ có nhiều thời gian để nhìn ra lỗi của phim. Và thật ra, mình phải công nhận một điều, ngay cả phần hành động của phim cũng được quay không tốt. Mình xin nhấn mạnh là quay không tốt chứ không phải biên đạo võ thuật không tốt. Mình tin những cảnh chiến đấu này sẽ có chất lượng tốt hơn nếu có nhiều góc cận diễn tả lực đánh, tính sát thương trong những pha ra đón. Còn ở Hộ Linh Tráng Sĩ thì mình lại chẳng cảm nhận được lực đánh của những “tráng sĩ” dù các động tác võ thuật nhìn chung cũng ổn.
Tựu chung lại, Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh thất bại doanh thu như hiện tại phản ánh rõ chất lượng của bộ phim chứ chẳng phải do bị dìm, bị công kích bẩn như một số người gào thét nhiều ngày nay. Khán giả hiện tại có thừa sự thông minh, sự nhạy cảm nghệ thuật để tự cảm nhận chất lượng của bộ phim. Nếu bộ phim, nhất là phim lịch sử nước nhà, thực sự chất lượng và thỏa mãn cảm xúc, khán giả sẵn sàng đứng ra bảo vệ bộ phim trước cơn bão dự luận, giống như trường hợp của phim Mưa Đỏ (mình đã đi coi tận 4 lần).
Còn nếu khán giả quay lưng, đó không phải họ dốt không hiểu phim, mà do chính chất lượng bộ phim có vấn đề.
Chỉ thương tất cả những con người trong ê kíp đã làm việc chăm chỉ nhiều ngày nhưng những con người đứng đầu dự án lại chưa thể tạo ra một sản phẩm chất lượng.
TP.HCM, 18/09/2026
